Alle artikelen van het jaar 2013

‘Nieuwe’ bacterie in vier procent van Nederlandse teken

16 augustus 2013

Het RIVM heeft vastgesteld dat Borrelia miyamotoi teruggevonden kan worden in vier procent van de teken die worden ingestuurd via Tekenradar.nl. Ter vergelijking: voor Borrelia burgdorferi, de soort die de ziekte van Lyme veroorzaakt, is dat 22 procent. Op de bijgevoegde kaart is te zien dat Borrelia miyamotoi verspreid over heel Nederland voorkomt.

Op het AMC is vorig jaar een patiënt met een sterk verzwakt afweersysteem behandeld, die na een beet van een teek was besmet met Borrelia miyamotoi. Nog niet eerder werd in Nederlandse patiënten deze Borrelia-soort gevonden. Het verslag van de behandeling van de man is 17 Augustus verschenen als case report in het wetenschappelijke tijdschrift The Lancet.

Tot voor kort was het niet bekend dat mensen in Nederland door tekenbeten worden blootgesteld aan deze nieuwe bacterie. Er is meer onderzoek nodig om te achterhalen of de bacterie ook in Nederland ziekte kan veroorzaken bij personen met een normaal functionerend afweersysteem.

Grootschalig onderzoek naar preventief antibioticagebruik tegen ziekte van Lyme

14 april 2013

Het RIVM en Wageningen University starten vandaag aan het begin van de “Week van de Teek” een grootschalig onderzoek waarbij gekeken wordt of preventief antibioticagebruik na een tekenbeet de ziekte van Lyme kan voorkomen. Van de ruim 3400 teken die afgelopen jaar via Tekenradar.nl naar het RIVM zijn opgestuurd bleek ruim 20 procent besmet te zijn met de Borrelia bacterie die de ziekte van Lyme kan veroorzaken. Ongeveer drie procent van de mensen met een tekenbeet liep de ziekte van Lyme op.

Het is nog onduidelijk in hoeverre de voordelen van preventief antibioticagebruik – mogelijk minder ziekte van Lyme – zouden opwegen tegen de mogelijke bijwerkingen en resistentie-ontwikkeling in de Nederlandse situatie. Daarom worden vanaf vandaag mensen die een tekenbeet registreren op Tekenradar.nl, uitgenodigd om mee te doen aan het onderzoek. Hierbij worden deelnemers ingedeeld in twee groepen. De ene groep wordt gevraagd om in overleg met de eigen huisarts binnen drie dagen na het verwijderen van de teek éénmalig antibiotica in te nemen. De andere groep wordt gevraagd om juist geen antibiotica te nemen. Naar verwachting duurt het onderzoek 4 jaar.

Tekenradar.nl startte een jaar geleden met als doel te bepalen hoe vaak de ziekte van Lyme ontstaat na een tekenbeet. Met ruim 7000 geregistreerde tekenbeten en meer dan 3400 opgestuurde teken, groeide Tekenradar.nl uit tot het grootste onderzoek ter wereld naar het risico op Lyme na een tekenbeet. De grote deelname aan Tekenradar.nl maakt het mogelijk om het onderzoek nu uit te breiden en een antwoord te zoeken op de veel gestelde vraag of mensen na een tekenbeet preventief antibiotica voorgeschreven moeten krijgen.

Van de 2828 mensen die in 2012 een teek opgestuurd hebben via Tekenradar.nl en elke drie maanden een enquête invulden, meldde 2,7 procent dat bij hen de ziekte van Lyme is vastgesteld. Bij 80% van deze ziektegevallen bleef de ziekte van Lyme beperkt tot een rode of blauwachtige ringvormige uitslag of vlek rond de plaats van de tekenbeet, een ‘erythema migrans’. De rest ontwikkelde ook ernstiger symptomen. De ziekteverschijnselen ontstonden meestal (91%) binnen drie maanden.

Aangezien 22 procent van de opgestuurde teken besmet bleek met de Borrelia bacterie, is de conclusie dat een beet met een besmette teek lang niet altijd de ziekte van Lyme tot gevolg heeft. Locaties van via Tekenradar.nl gemelde tekenbeten en aantal tekenbeten per provincie per 100.000 inwoners. Inwoners van de provincie Drenthe meldden relatief de meeste tekenbeten, gevolgd door Groningen, Utrecht en Gelderland. In de provincie Utrecht werden relatief de meeste mensen ziek na een tekenbeet en in Flevoland de minste mensen.

3500 teken opgestuurd naar RIVM

22 februari 2013

In 2012 zijn ruim 7000 tekenbeten gemeld op Tekenradar.nl en meer dan 3500 teken opgestuurd naar het RIVM. De werving van deelnemers voor het onderzoek naar hoe vaak en onder welke omstandigheden een tekenbeet leidt tot (ernstige) klachten door de ziekte van Lyme via Tekenradar.nl is daarmee een groot succes. Het testen van de teken loopt door het succes wel vertraging op.

Tekenradar.nl is gestart op 28 maart 2012 door Wageningen University en het RIVM. Naast informatievoorziening over teken en de ziekte van Lyme speelt de website een sleutelrol in het onderzoek naar de ziekte van Lyme. Mensen met een tekenbeet wordt gevraagd om deze te melden en de teek op te sturen naar het RIVM. Zij vullen gedurende anderhalf jaar elke drie maanden een online vragenlijst in. Het RIVM hoopt zo inzicht te krijgen in de gevolgen van een tekenbeet en de ziekte van Lyme.

Het aantal inzendingen van teken was zoveel hoger dan verwacht, dat het niet lukt om alle teken binnen 8 maanden te testen. Dit heeft geen medische gevolgen voor de onderzoeksdeelnemers. De ingestuurde teken worden bewaard in een speciale vriezer en worden zo snel mogelijk getest. De resultaten worden aan de onderzoekdeelnemers gestuurd. De teken, de testuitslagen en de vragenlijsten die door deelnemers ingevuld worden, zullen gebruikt worden voor het onderzoek naar de ziekte van Lyme. Wij stellen het daarom erg op prijs als onderzoeksdeelnemers de vragenlijsten van Tekenradar.nl blijven invullen. De eerste onderzoeksresultaten worden verwacht tijdens de Week van de teek, halverwege april 2013.

Wat betekent de testuitslag van uw teek?

De testuitslag van de teek geeft u geen zekerheid over uw risico op de ziekte van Lyme. Om deze reden laat uw huisarts de teek normaal gesproken ook niet onderzoeken. Als uit de test blijkt dat de teek besmet was met de Borrelia bacterie, betekent dat niet dat u ook besmet bent geraakt tijdens de beet. Als de teek volgens de test niet besmet was, is er geen garantie dat u niet geïnfecteerd bent tijdens de beet, omdat de test niet 100% gevoelig is en omdat de kans bestaat dat u ongemerkt gebeten bent door andere teken. Zolang u geen klachten ontwikkelt die op de ziekte van Lyme kunnen duiden, is het dus niet nodig om met de testuitslag van uw teek naar de huisarts te gaan.